Arrow right Arrow right Arrow right Phòng Sạch Tĩnh và Phòng Sạch Động – Sự Khác Biệt Quan Trọng Bạn Cần Biết

Phòng Sạch Tĩnh và Phòng Sạch Động – Sự Khác Biệt Quan Trọng Bạn Cần Biết

15/01/2026 | 12:09 Kiến thức

Khái niệm phòng sạch tĩnh và phòng sạch động

Phòng sạch tĩnh là gì?

Phòng sạch tĩnh là trạng thái của phòng sạch khi không có hoạt động sản xuất, tức không có người vận hành và thiết bị máy móc đang ở chế độ nghỉ. Mục tiêu của việc đo ở trạng thái tĩnh là đánh giá chất lượng cơ sở hạ tầng và hệ thống kiểm soát môi trường (lọc khí, áp suất, nhiệt độ, độ ẩm…) mà không bị tác động từ con người hoặc thiết bị.

Tiêu chuẩn ISO 14644 quy định rõ phương pháp đo số lượng hạt bụi trong không khí ở trạng thái tĩnh để phân loại cấp độ phòng sạch (ví dụ: ISO 5, ISO 7, ISO 8).

Phòng sạch động là gì?

Ngược lại, phòng sạch động là trạng thái khi có nhân viên làm việc và thiết bị đang vận hành. Đây là lúc môi trường sản xuất chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố: con người, quy trình sản xuất, máy móc, vật liệu…

Ở trạng thái động, các chỉ số như số lượng hạt bụi, vi sinh, tốc độ luồng khí, chênh lệch áp suất sẽ cao hơn so với trạng thái tĩnh. Việc kiểm tra ở trạng thái động giúp đánh giá hiệu quả vận hành thực tế của phòng sạch và khả năng duy trì tiêu chuẩn trong quá trình sản xuất.

Tiêu chuẩn và phương pháp kiểm tra

Phòng sạch tĩnh và động đều cần tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế như:

  • ISO 14644-1: Phân loại độ sạch không khí dựa trên số lượng hạt bụi.

  • GMP (Good Manufacturing Practice): Quy định về kiểm soát vi sinh và an toàn sản xuất.

Phương pháp kiểm tra thường bao gồm:

  • Đo số lượng hạt bụi bằng thiết bị đếm hạt laser.

  • Kiểm tra vi sinh bằng đĩa tiếp xúc hoặc phương pháp hút mẫu không khí.

  • Đo tốc độ và hướng luồng khí bằng anemometer.

  • Đo chênh lệch áp suất giữa các phòng.

 

So sánh phòng sạch tĩnh và phòng sạch động

 

Tiêu chí Phòng sạch tĩnh Phòng sạch động
Trạng thái vận hành Không có người và máy móc hoạt động Có người làm việc và máy móc vận hành
Mục đích kiểm tra Đánh giá cơ sở hạ tầng và hệ thống lọc khí Đánh giá hiệu quả kiểm soát môi trường trong sản xuất
Mức độ hạt bụi Thấp hơn Cao hơn
Ứng dụng Giai đoạn bàn giao, nghiệm thu Giai đoạn sản xuất, vận hành
Tần suất kiểm tra Khi xây mới hoặc sau bảo trì lớn Định kỳ hàng quý hoặc theo yêu cầu GMP

Như vậy, phòng sạch tĩnh cho bạn biết hệ thống thiết kế có đạt chuẩn hay không, trong khi phòng sạch động cho bạn biết liệu môi trường có được duy trì đạt chuẩn trong điều kiện sản xuất thực tế.

 

Ứng dụng thực tế

  • Ngành dược phẩm: Phòng sạch tĩnh được sử dụng trong quá trình thẩm định nhà xưởng trước khi sản xuất thuốc, còn phòng sạch động áp dụng khi dây chuyền sản xuất đang hoạt động để đảm bảo thuốc không bị nhiễm tạp chất.

  • Ngành điện tử – bán dẫn: Phòng sạch động rất quan trọng khi sản xuất wafer, chip vì chỉ cần một hạt bụi siêu nhỏ cũng có thể làm hỏng sản phẩm.

  • Ngành thực phẩm: Dùng phòng sạch tĩnh để kiểm tra điều kiện môi trường trước khi chế biến sản phẩm cao cấp (sữa bột, thực phẩm chức năng…).

  • Y tế và phòng thí nghiệm: Áp dụng cả hai trạng thái để đảm bảo an toàn sinh học và kết quả nghiên cứu chính xác.

 

Giải pháp thiết kế và thi công phòng sạch tĩnh và động đạt chuẩn

Để phòng sạch đạt tiêu chuẩn ở cả trạng thái tĩnh và động, cần chú ý:

  1. Lựa chọn vật liệu:

    1. Panel PU/PIR chống cháy, cách nhiệt tốt.

    2. Sàn epoxy chống bụi và dễ vệ sinh.

    3. Cửa và kính chống tĩnh điện, chống bám bụi.

  2. Thiết kế luồng khí và áp suất:

    1. Áp suất dương để ngăn bụi từ ngoài vào.

    2. Luồng khí một chiều (laminar flow) cho cấp độ ISO cao.

  3. Hệ thống lọc khí:

    1. Bộ lọc HEPA/ULPA đạt hiệu suất ≥ 99,97%.

    2. Bố trí lọc ở các vị trí chiến lược để tránh vùng chết.

  4. Giải pháp tiết kiệm năng lượng:

    1. Sử dụng quạt biến tần (VFD) để điều chỉnh lưu lượng khí.

    2. Thiết kế tối ưu ánh sáng và cách nhiệt để giảm tải điều hòa.

  5. Kinh nghiệm thi công:

    1. Tuân thủ quy trình kiểm soát bụi và vi sinh ngay trong giai đoạn xây dựng.

    2. Nghiệm thu cả ở trạng thái tĩnh và động trước khi bàn giao.

 

Kết luận

Cả phòng sạch tĩnh và phòng sạch động đều đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo môi trường sản xuất đạt chuẩn, chỉ khác nhau ở thời điểm đánh giá và mục tiêu kiểm tra. Để đạt hiệu quả cao, doanh nghiệp nên kết hợp cả hai loại kiểm tra trong suốt vòng đời vận hành phòng sạch.

Nếu bạn đang tìm kiếm giải pháp thiết kế và thi công phòng sạch đạt tiêu chuẩn ISO/GMP, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn miễn phí và nhận báo giá chi tiết.

 

Internal Link đề xuất:

External Link tham khảo:

Come back